Akkoyunlu Devletinin Kuruluşu Yıkılışı

Akkoyunlu Devletinin Kuruluşu Yıkılışı

Tarih Ansiklopedisi
PAYLAŞ
Akkoyunlu Devletinin Kuruluşu Yıkılışı , Tarihçesi Hakkında Bilgi

Tarihimiz o kadar geniş ve derin ki, ne kitaplar yazmaya yetiyor nede tarihçiler anlata anlata bitiremiyorlar. Kara Yülük Osman Bey zamanında kurulan Akkoyunlu Devleti bugünkü konumuz. Derslerinizde size yardımcı olarak kısa ve özet bilgileri paylaşıyoruz sizinle…

Akkoyunluların Tarihçesi Özet

Tarih kitaplarına göre Akkoyunlu Devleti’nin kurucusu, Kutlu Bey’in küçük erkek çocuğu Kara Yülük Osman Bey’dir. 1398’de Kadı Burhaneddin’i yenerek öldüren Kara Yülük Osman Bey, daha sonra Memlûk sultanının hizmetine girdi. 1400’de Timur’un Anadolu’ya girişine destek oldu ve bu hizmetine karşılık Malatya’yı, 1402’de Ankara Savaş’ındaki desteğine karşılık da Diyarbakır bölgesini aldı. 1403 tarihinde de Diyarbakır vilayetinde egemenliğini duyurmuştur. Osman Bey 1435 tarihinde Karakoyunlular’a karşı savaşırken can vermiş.

Savaşta ölen Kara Yülük Osman Bey’in ardından, erkek çocukları arasında iktidar mücadeleleri başladı ve Akkoyunlu Devleti daha önce ki sahip olduğu gücünü yitirdi. Kara Yülük Osman Bey’in torunu Uzun Hasan, 1453’te Diyarbakır’ı ele geçirerek süregelen iktidar kavgalarına bir son vermiştir.

İktidar için yapılan mücadelelerin sona ermesiyle Akkoyunlu Devleti’ni, hudutları doğuda Horasan’dan batıda Fırat Irmağı’na, kuzeyde Kafkaslar’dan güneyde Umman Denizi’ne kadar uzanan oldukça büyük bir imparatorluğa dönüştürdü. Karakoyunluları yenerek bu devleti ortadan kaldırdı ve başkenti Diyarbakır’dan Tebriz’e taşıdı.

Hergün ülke sınırlarının hızlı bir şekilde genişletmesi ve bu denli güçlenmesi Uzun Hasan’ı Osmanlılarla karşı karşıya getirdi. Akkoyunlular ile Osmanlılar arasında meydana gelen çatışmalar, Fatih Sultan Mehmed’in Trabzon Rum İmparatorluğu üzerine yapmış olduğu sefer esnasında başladı. Uzun Hasan da Trabzon imparatorunun kızıyla evliydi ve Osmanlı Devleti Askerlerini durdurmak maksadıyla Trabzon’a kuvvet gönderdi.

Akkoyunlu Hükümdarı Uzun Hasan

Destek olarak göndermiş olduğu ordu Gedik Ahmed Paşa emrinde bulunan Osmanlı silahlı gücü bu kuvvetlere yenildi. Fatih, 1461’de Trabzon’u aldıktan sonra Akkoyunluların üzerine sefere çıktı. Uzun Hasan 1473’teki Malatya Savaşı’nı kazanmasına karşın Otlukbeli Savaşı’nda Fatih karşısında oldukça ağır bir mağlubiyete uğramıştır. Bu mağlubiyetten sonra topraklarındaki siyasal ve askeri gücünü büyük ölçüde yitirdi. Lakin Uzun Hasan 1474-1478 senelerinde Gürcistan’a hücum etti. 1477 senesinde Gürcü Ülkesi çarı VI. Bagrat ile yapılmış olan bir anlaşma uyarında Tiflis şehride dahil olmak üzere  Doğu Gürcistan toprakları Akkoyunlu Devleti egemenliğine girdi.

 Devleti Yıkılış Süreci

 1478 yılında Uzun Hasan’ın hayata veda etmesinin sonrasında hükümdarın erkek evlatları arasında başlayan taht çatışmaları Akkoyunlu Devleti’nin güç kaybederek iyice zayıflamasına neden olmuştur. Ve bu sürecin sonucu olarak 1500 senesinde tahtın en önemli ve iki büyük varisi Murat’la Elvend arasında ülke ikiye bölünmüştür.  Kura’dan güneydeki topraklar olan Karabağ, Kızılüzen nehrinden Diyarbakır’a kadar topraklar Elvend’e; Irak, Fars, Kirman ise Murat’a kaldı.

Ve devam eden bu sürecin sonunda Akkoyunlu Devleti, o dönemde güçlenmeye başlayan Safevi devleti hükümdarlarından olan Şah İsmail kuvvetleri tarafından 1508 senesinde tam anlamıyla ortadan kaldırılarak tarihin tozlu sayfasında ki yıkılmış ülkeler arasında yerini almış oldu.

BİR CEVAP BIRAK