Ek Nedir Kısaca Çekim Eki Nedir Örnek Kelimelerle Konu Anlatımı

Ek Nedir Kısaca Çekim Eki Nedir Örnek Kelimelerle Konu Anlatımı

Edebiyat Konu Anlatımları
PAYLAŞ
Çekim eki nedir tanımı örnekleri

Ekler

Sözcüklerin cümledeki görevlerini belirtmek ya da mevcut sözcüklerden yeni sözcükler türetmek amacıyla kullanılan ses veya hecelere ek denir.

Türkçe sondan eklemeli bir dildir. Ural – Altay dil ailesine mensuptur. Kelimeler Türkçede kökler halinde bulunur. Bu köklere bazı eklerin gelmesiyle yeni kelimeler oluşur. Türkçede bütün ekler kelimenin sonuna gelir. Türkçede ekler temel olarak 2’ye ayrılır: Yapım ekleri ve çekim ekleri olarak.

 

Yapım Ekleri

Yapım ekleri sonuna geldiği kelimenin yapısını ve anlamını değiştirir. Örnek verilecek olursa kalem bir köktür aynı zamanda da bir kelimedir. Kalem kelimesinin sonuna yapım eklerinden biri olan -lik eki getirildiği zaman kalemlik kelimesi oluşur ve bu da başka bir kelime olarak karşımıza çıkar. Sonuçta kalem kelimesinin anlamı değişmiştir ve kalem kelimesinden yeni bir kelime türemiştir. Diğer bir ek çeşidi olan çekim ekleri konusu alt başlık halinde ayrıntılı olarak anlatılmıştır.

 

 Çekim Ekleri

Çekim ekleri eklendiği kelimenin biçimini ve yapısını değiştirir fakat kelimenin anlamında bir değişiklik meydana getirmez. Çekim ekleri eklendiği sözcüğe yeni bir anlam yüklemez. Çekim eklerinin işlevleri; sözcükleri çeşitli hallerde belirtmek, sözcüklerin cümle içinde görev almasını sağlamak, sözcüklerin birbirleriyle bağ kurmasını sağlamak, sözcüklerin halini, sayısını ve zamanını belirtir. Yap, et, koş gibi emir cümleleri haricinde cümleler çekim eki olmadan oluşturulamaz.

 

Çekim ekleri temel olarak ikiye ayrılır: İsim çekim ekleri ve fiil çekim ekleri.

 

İsim çekim Ekleri ;

 

– Çokluk eki ( lar , ler )

– İlgi eki ( tamlama ekleri )

 

– Eşitlik ekleri

– Durum ( Hâl ) ekleri ( -i , -e , -de , -den )

– İyelik ( Aitlik ) ekleri olmak üzere 5’e ayrılır.

 

Fiil çekim ekleri ise ;

– Kip ekleri

 

 1 ) Haber kipleri

 

 2 ) Dilek kipleri

 

– Şahıs ( kişi ) ekleri olmak üzere 2’ye ayrılır.

Bu eklerin hepsi örnekler halinde incelenecek olursa ;

 

 – Çokluk eki

baba – lar -> babalar

kalem – ler -> kalemler

 

– İlgi eki

kalem – im -> kalemim

baba – m -> babam

telefon – un -> telefonun

 

– Eşitlik ekleri

çocuk – ça -> çocukça

ben – ce -> bence

 

– Durum (Hâl) ekleri

ev – i -> evi

ev – e -> eve

ev – de -> evde

ev – den -> evden

 

– İyelik ekleri

defter – im -> defterim

kitap – ım -> kitabım

su -(y) um -> suyum

 

– Haber kipleri

gel – di – m -> geldim

git – miş -> gitmiş

yürü – müş -> yürümüş

 

– Dilek kipleri

yap – malı -> yapmalı

yap – sa -> yapsa

git – meli -> gitmeli

konuş – a – lım -> konuşalım

 

BİR CEVAP BIRAK