Haya Ne Demek Kısaca İslamiyette Haya Kavramı

Haya Ne Demek Kısaca İslamiyette Haya Kavramı

Nedir- Ne Demek - Sözlük
PAYLAŞ

Haya köken itibari ile Arapça kökenli olmakla beraber anlam bakımından olumlu bir şekilde utanma veya kötü şeylerden vicdani duyduğu rahatsızlık sebebi ile uzak durmasıdır.

İslam peygamberi hazreti Muhammed başta olmak üzere tüm İslam alimleri ve büyük filozof ve ilim adamları hayanın önemine değinen önemli sözlerde bulunmuşlardır.

 

İslamiyette Haya Kavramı Hakkında Bilgi

Haya şekli ve manası ile bir insanın bedeninde ruhen mevcudiyetini koruduğu sürece o insan terbiye ve ahlak bakımında toplumda her zaman elit ama manen elit yani saygı duyulan sözlerine itibar edilen güvenilir kişi olma vasfı verir. İnsanoğlu haya çerçevesi içerisinde örneğin kendi eşi olmayan ve başkalarının eşi olan hanımlara veya erkeklere yan gözle kötü niyetle bakmayan, başkasının malında, canında gözü olmayan bir kişilik sahibidir. Bu sebeple bir kişi çok rahat bir şekilde haya ile etrafında duyulmuş nam salmış ve tanınmış kişilere emanet bırakma konusunda tereddüt yaşamaz ve gözü kapalı bir şekilde bırakır.

 

İslami çerçevede haya mümin bir kişi için imanın olmazsa olmazıdır en büyük ve en değerli haya ise insanın Allaha karşı duyduğu haya duygusudur yani utanmasıdır peki bu nasıl olur? İnsan Allaha karşı nasıl haya duyar? Bir insan Allaha karşı haya duyarak onun yapma dediği şeyleri yapmaya utanır haya eder ve uzak durur. Örneğin hırsızlık yapacakken aklına bu fiilin kişi hak ve özgürlüklerine başta olmak üzere kamu güvenini sarsmadan tutun kul hakkına kadar pek çok alanda zararlı ve yasak olduğunu bu sebeple Allah’ın yasakladığını hatırladığı an bu fiilden vazgeçerse bu o kişinin haya sahibi olduğunu gösterir ve bu fiili yerine getirmesi onun imanındandır.

 

Haya ve utanma konusunda genel ilim adamlarının yorumları ise bu doğrultuda kişilerin vicdanen duyduğu rahatsızlık sonucunda kötü işlerden ve durumlardan uzak durup hayatını tabiri caizse helal kavramlar içerisinde sürdürüp devam ettirmesidir. Çalışmakta vazifesini görevini yerine getirmekte bir hayadır çünkü insan kendisine verilen görev ve vazife doğrultusunda gelir elde etmekte ve bunun hakkını veremediği takdirde vicdanen rahatsızlık hissetmekte ve bunun için sıkı çalışması onun hayasının göstergesi olarak karşımıza çıkmaktadır.

İnsanoğlu kalbi ve vicdani doğrultular üzerinde haya duygusunu soyut bir kavramken somut bir şekilde fiillerle böyle hayata dökebilmekte ve haya alanında fiilleri gerçekleştirirken fiziken insani gözükse de o fiil esnasında haya olarak hareket etmekte nasıl ki bir opera şefi kendini müziğe verdiğinde adeta müzikle müzik olmakta ise haya sahibi kişide bu fiili ile yürüyen konuşan hareket eden bir haya örneği olarak karşımıza çıkmakta.

 

Asırlar boyu tüm dinler ve bilimler alanında çalışma yapan insanların ortak övme payda noktalarından biri olan haya bu alanda birleştirici bir araya getirici önemli bir özellik taşımaktadır eğer yeryüzünde bulunan bütün insanlar haya ile hareket etse idi hayasızlığı doğuran sebepler yok olacağından daha huzurlu bir dünya bizi beklerdi.

BİR CEVAP BIRAK